Het zal weinig mensen zijn ontgaan dat Nederland onder de rivieren zich opmaakt voor het meest verbindende volksfeest van het jaar. Carnaval. Een traditie waarvan de oorsprong reeds lang teruggaat. Ik kom uit het Zuiden, ben ermee opgegroeid en ik kan mij dan ook niet voorstellen dat deze traditie zal verdwijnen of op een of andere wijze ter discussie zal staan.
Toch zijn er meer en meer tradities die de tand des tijds niet kunnen weerstaan. Neem bijvoorbeeld het Sinterklaasfeest en in het bijzonder de verschijning van Zwarte Piet. Deze traditie lijkt zijn langste tijd te hebben gehad. Zwarte Piet is in zijn huidige vorm niet houdbaar en Sinterklaas wordt bovendien op de hielen gezeten door de uit Amerika komen aanwaaien Kerstman die in Coca-Cola ook een niet mis te verstane commerciële bondgenoot heeft gevonden.
Zo zag ik afgelopen jaar de intocht van de Sint in Apeldoorn op televisie en waren wij het jaar daarvoor zijdelings betrokken bij de intocht van de Sint in Zaandam. De wereld buiten de cameraposities van de NOS had in niets iets te maken met het kinderfeest dat het van oorsprong hoort te zijn. Overal waren betonblokken geplaatst, weliswaar versiert als vrolijk ogende pakketjes, maar toch. Er hingen tientallen camera’s die elke vorm van ongeregeldheid in een vroegtijdig stadium diende te traceren en te elimineren. Het spontane volksfeest van weleer is verworden tot een strak georganiseerde monsterproductie waar de angst regeert.
Ook Koningsdag is allang niet meer wat het was. Tot driemaal toe mochten wij met XSAGA betrokken zijn bij dit koninklijke feestje. Een evenement waarbij mijn evenementenhart sneller gaat slaan, maar waar de vergaderingen over logistiek en veiligheid een steeds groter gedeelte vormen van de productie agenda.
Moeten wij dan stoppen met deze waardevolle tradities? Moeten wij de intocht van Sinterklaas, Koningsdag en bijvoorbeeld de Gay Pride vanwege de publieke opinie of vermeende veiligheidsrisico’s afblazen? Nee, dat lijkt mij niet. Wij moeten als vak nieuwe verschijningsvormen bedenken waarin de oude tradities zich kunnen manifesteren. De beste tradities hebben het vermogen zich te vormen naar de tijd waarin ze zich afspelen, ze dansen mee op de golven van de tijdsgeest, passen zich aan en transformeren in nieuwe vormen.
Mensen hebben de behoefte aan tradities. Ze geven richting en houvast in onzekere tijden. En mensen hebben behoefte aan verbinding en aan elkaar. De fysieke samenkomst biedt naast herkenning, plezier en inspiratie ook comfort, bescherming en troost. En juist daar liggen kansen voor onze industrie. Wij kunnen het momentum als geen ander met impact vieren, maar wij worden door de tijd uitgedaagd om nieuwe, mogelijk interactieve, vormen te bedenken waarin jarenlange tradities middels een hernieuwde vorm een stevig fundament kunnen vinden.
Zo haal ik dit weekend reeds mijn outfit die ik met carnaval ga dragen, uit de zolderkast. Ook dit jaar ga ik ‘het pekske’ weer een beetje aanpassen aan de wensen van de tijd, waarmee de voorpret is begonnen. Ik wens u en de uwen een heerlijke Vastelaovend. Alaaf!
